Bilim üzerine sözler

“Sanırım, kitabımın adı olan Doğal Seçilim'de, yalnızca her organik canlının iyiliği için seçim yapan, şaşmaz bir gücün iş başında olduğu gösterilebilir.”

“Yaklaşık otuz yıl önce jeologların yalnızca gözlem yapıp kuramlaştırmaması gerektiğine dair çok söz edilirdi; birinin şöyle dediğini iyi hatırlıyorum: Bu gidişle insan bir çakıl çukuruna girip çakılları sayabilir ve renklerini betimleyebilir. Hiç kimsenin, eğer bir işe yarayacaksa her gözlemin bir görüşten yana ya da ona karşı olması gerektiğini görememesi ne tuhaf!”

“Bir insanın ateşli bir teist ve bir evrimci olabileceğinden şüphe etmek bana saçma geliyor. … Bir Tanrı'nın varlığını inkâr etme anlamında hiçbir zaman ateist olmadım.”

“Bir hücre; onu saran zarı, çekirdeği ve çekirdekçiğiyle karmaşık bir yapıdır.”

“Bir süre sonra akan protoplazmanın içinde gömülü olan minik renksiz parçacıklar, toplanmış kütlelere doğru çekilir ve onlarla birleşir; öyle ki duvarlardaki protoplazma artık iyice saydamlaştığı için görünmez olur; yine de bir miktarı hâlâ mevcuttur ve hücre özsuyundaki parçacıkların ara sıra taşınmasından çıkarılabileceği gibi akmaya devam eder.”

“Ahmakça deneyleri severim. Sürekli onları yaparım.”

“Devam et; yalnızca sanatı uygulama, onun içine de nüfuz et; bunu hak ediyor. Çünkü yalnızca sanat ve bilim insanı tanrısallığa dek yükseltir. [...] Gerçek sanatçının kibri yoktur; ne yazık ki görür ki sanatın sınırları yoktur, hedeften ne kadar uzakta olduğunu belli belirsiz hisseder ve başkalarınca belki hayranlıkla izlenirken, daha iyi dehanın kendisine ancak uzak bir güneş gibi yol gösterdiği yere henüz ulaşamamış olmanın yasını tutar.”

“Devam et, yalnızca sanatı icra etmekle yetinme, onun içine de nüfuz et; bunu hak ediyor, çünkü insanı tanrısallığa dek yükselten yalnızca sanat ve bilimdir.”

“Üçüncü olarak tarafımızdan gözlemlenen şey, Samanyolu Çemberi'nin kendisinin özü ya da maddesidir; bu, teleskop sayesinde duyularla o kadar açık bir biçimde görülebilir ki, bunca yüzyıl boyunca filozoflara ıstırap çektiren bütün tartışmalar gözle görülür bir kesinlikle çözülür ve biz de laf kalabalığından kurtuluruz.”

“Hem bilimler konusunda bin kişinin otoritesi bir kişinin aklının tek bir kıvılcımına değmez, hem de şu gördüğümüz gözlemler geçmiş yazarların hükümlerini otoriteden yoksun bırakır; çünkü onlar bunları görmüş olsalardı, farklı biçimde karar verirlerdi.”

“Fiziğin tek bir dalı birçok insanın ömrünü kaplar ve çoğu zaman onları belirsizlik içinde öldürür.”

“Öncelikle çok önemli bir husustur: Pisagor, en azından yaklaşık iki bin beş yüz yıl önce ve bizim çok yakın zamanda benimsediğimiz milattan önceki takvimden yedi yüz yıldan fazla bir süre önce, geometri öğrenmek için Sisam'dan Ganj'a gitti. Oysa Pisagor, brahmanların bilimindeki şöhret Avrupa'da aşama aşama çok önceden yerleşmiş olmasaydı ve birçok gezgin yolu çoktan öğretmiş olmasaydı, böylesine tuhaf bir yolculuğa kesinlikle çıkmazdı.”

“Son olarak, efendim, şuna inanıyorum ki her şey bize Ganj kıyılarından gelmiştir: astronomi, astroloji, ruh göçü, vesaire.”

“Mühendis Mösyö Eiffel'e, modern mühendisliğin böylesine devasa ve özgün bir örneğinin cesur yapıcısına; Büyük Mühendis olan Yüce Tanrı dâhil bütün mühendislere en büyük saygı ve hayranlık besleyen birinden.”

“Geleceğin doktoru ilaç vermeyecek; hastasını bedenin bakımı, beslenme ve hastalıkların nedenleri ile önlenmesi konusunda eğitecek.”

“X-ışınları... Onlardan korkuyorum. İki yıl önce, neredeyse görme yetimi kaybedeceğim ve asistanım Dally'nin iki kolunu da fiilen kullanma yetisini yitirdiği sırada onlarla deney yapmayı bıraktım.”

“Radyodaki müzik çok kötü çünkü ses ileri derecede bozuluyor... Radyoları oldukça onaylıyorum ama müzik amacıyla kullanılmamalılar. Haberler, beysbol maçı yayınları, boks karşılaşmaları ve konuşmalar için iyiler; buralarda bozulma fark edilmiyor.”

“Evreni kuşatan bir Yüce Zekâ'nın var olduğuna inanıyorum.”

“Bu konuda gerçekten elimizde büyük miktarda veri yok ve veri olmadan nasıl kesin sonuçlara varabiliriz? Sahip olduğumuz her şey — her şey — din adamlarının "öteki dünya" dediği fikri destekliyor. Bilim, eğer gerçekleri öğrenirse, muhtemelen daha kesin tanımlayıcı başka bir terim bulacaktır.”

“Herhangi bir şey hakkında yüzde birin milyonda birini bile bilmiyoruz.”

“Günün dinine gelince, o lanet olası bir sahtekârlıktır… Din tamamen zırvalıktır.”

“İcat yapmak için iyi bir hayal gücüne ve bir yığın hurdaya ihtiyacınız vardır.”

“Cennet ve cehennem, bireylerin ölümden sonra var olması ya da kişisel bir Tanrı hakkındaki dinî fikirlere dair en ufak bir bilimsel kanıt görmedim.”

“Teologların Tanrısına inanmam; ama yüce bir zekânın var olduğundan kuşku duymam.”

“Başarısız olmadım. Sadece işe yaramayan 10.000 yol buldum.”

“Kural benim için her zaman istisnadan daha ilginçtir – böyle hisseden kişi, bilgide çok ileridir ve inisiye olanlardan sayılır.”

“Bilginlerden de sakının! Onlar sizden nefret ederler: çünkü kısırdırlar! Gözleri soğuk ve kurumuştur, onların önünde her kuş tüyleri yolunmuş olarak yatar.”

“Kısacası, burada olduğu gibi her yerde, gereksiz teleolojik ilkeler konusunda dikkatli olun!”

“Bilge kişi gökbilimci olarak. - Yıldızları hâlâ "üstünde" bir şeyler olarak hissettiğin sürece, henüz bilen kişinin bakışına sahip değilsin demektir.”

“İngiliz halkı adına, insanı Ay'a ulaştıran beceri ve cesareti selamlıyorum. Bu çaba, insanlığın bilgisini ve refahını artırsın.”