Felsefe üzerine sözler

“Gökteki tanrıları eğip bükemezsem, yer altı dünyasını harekete geçiririm.”

“Tanrılar mı bu ateşli tutkuyu katıyor yüreklere, Euryalus, yoksa herkesin kendi korkunç arzusu mu tanrısı kesiliyor?”

“Çokluktan doğan tek renktir.”

“Felsefe mi? Ben bir Hristiyan ve bir Demokratım. Hepsi bu.”

“Savaşı birçok neden doğurur. Kadim nefretler, çalkantılı sınırlar, "eski, unutulmuş, uzak şeylerin ve çok önce yapılmış savaşların mirası" vardır. Yeni doğmuş bağnazlıklar vardır. Bazı halkların, nihai hakikatin ve doğrunun tek emanetçisi haline geldiklerine dair inançları vardır.”

“Bir şeylerin neden ve nasıl olduğu konusunda oldukça bilimsel bir yaklaşım benimserim. Bir tanrı var mı yok mu bilmiyorum, ama dinî ilkelerin oldukça geçerli olduğunu düşünüyorum.”

“Evrenin yalnızca benim için var olması mümkün, asla bilemezsin. Eğer öyleyse, itiraf etmeliyim ki benim için kesinlikle iyi gidiyor.”

“Eskiden soruma neden bir yanıt alamadığımı anlamıyordum, bugün soru sorabileceğime nasıl inanabildiğimi anlamıyorum. Ama aslında inanmıyordum ki, yalnızca soruyordum.”

“Evden çıkman gerekli değil. Masanda kal ve dinle. Dinleme bile, yalnızca bekle. Bekleme bile, büsbütün sessiz ve yalnız ol. Dünya kendini sana ifşa edilmek üzere sunacaktır, başka türlü yapamaz, kendinden geçmiş biçimde kıvrılacaktır önünde.”

“Seninle dünya arasındaki kavgada, dünyadan yana ol.”

“Saklanma yerleri sayısızdır, kurtuluş yalnızca birdir, ama kurtuluş olanakları yine saklanma yerleri kadar çoktur. Bir hedef vardır, ama yol yoktur; yol dediğimiz şey, tereddüttür.”

“Hakikat bölünemez, dolayısıyla kendini tanıyamaz; onu tanımak isteyen yalan olmak zorundadır.”

“Cennette yok edildiği söylenen şey yok edilebilir nitelikteyse, o zaman belirleyici değildi; ama yok edilemez nitelikteyse, o zaman biz yanlış bir inanç içinde yaşıyoruz.”

“Bir şeyi doğru kavramak ile aynı şeyi yanlış anlamak birbirini tamamen dışlamaz.”

“Doğumdan önceki tereddüt. Ruh göçü varsa, henüz en alt basamakta değilim. Hayatım, doğumdan önceki tereddüttür.”

“Bence insan yalnızca insanı ısıran ve sokan kitapları okumalı. Okuduğumuz kitap kafamıza bir yumruk gibi inmeyip bizi uyandırmıyorsa, o kitabı neden okuyalım?”

“Kötü, iyiyi bilir, ama iyi kötüyü bilmez. Kendini tanıma yalnızca kötüye özgüdür.”

“Yazılan şey, yaşantının cürufundan başka bir şey değildir.”

“Bu henüz sanat değil. İzlenimleri ve duyguları böyle dışa vurmak aslında dünyanın ürkekçe yoklanmasıdır. Gözler hâlâ düş gölgeleriyle örtülü. Ama bu zamanla kaybolacak ve yoklayarak uzatılan el belki de ateşe dokunmuş gibi geri çekilecek. Belki haykıracaksınız, kopuk kopuk kekeleyeceksiniz ya da dişlerinizi sıkıp gözlerinizi kocaman, upkocaman açacaksınız. Ama - bunların hepsi yalnızca söz. Sanat her zaman bütün bir kişiliğin meselesidir. Bu yüzden özünde trajiktir.”

“Sevgi, dostluk, saygı insanları bir şeye karşı duyulan ortak nefret kadar birleştirmez.”

“Kâğıt üzerinde filozof olmak ne kadar kolay, doktor; asıl işin içine girince ne kadar zor!”

“Hakikat bir nesne gibi kavranmaz, hakikat bulunur.”

“Bunda özel bir sorun görmüyorum.”

“Hayek'in fiyat teorisi üzerine çalışması, Vikipedi projesinin nasıl yönetileceğine dair kendi düşüncemde merkezî bir yere sahiptir. … Hayek'i anlamadan benim Vikipedi hakkındaki fikirlerim anlaşılamaz.”

“Vurgu, konuşmanın ruhudur.”

“Her şeyde amaca bakmak gerekir.”

“Dışarı çıkma, kendine dön; hakikat insanın içinde yaşar. Ve eğer kendi doğanın değişken olduğunu görürsen, kendini de aş.”

“Kendim için bir sorun haline geldim.”

“İşte, 'Tanrı göğü ve yeri yaratmadan önce ne yapıyordu?' diyene şöyle cevap veriyorum: Bazılarının, sorunun baskısını şakayla geçiştirerek, 'Derin sırlara dalanlara cehennemler hazırlıyordu' dediği rivayet edilen cevabı vermiyorum. Başka şey görmek, başka şey gülmek. Ben böyle cevap vermiyorum. Çünkü bilmediğimi bilmediğimi söylemeyi, derin şeyler soranla alay edilen ve yalan cevap verenin övüldüğü o cevaptan daha çok tercih ederim.”

“Tanrım, insanlara küçük şeylerde, küçük ve büyük şeylerin ortak kavrayışlarını görmeyi bağışla.”