Hakikat üzerine sözler

“«Ben aramam; bulurum.» ve «Ben evrilmem, varım.»”

“Sebep ve Teori'nin dalgalanan denizinden, Sonuç ve Olgu'nun sağlam zeminine rahatlayarak geçiyorum.”

“Hakikat tartışılmazdır. Panik ona içerleyebilir, cehalet onunla alay edebilir, kötü niyet onu çarpıtabilir; ama o oradadır.”

“Dogmatik anlamda dindar değilim… Hiçbir şeye ne inanırım ne de inanmam.”

“Yaşayanlara saygılı olmak gerekir; ölülere ise yalnızca gerçeği borçluyuz.”

“İtibar sahibi adamların haksız olduğu konularda haklı olmak tehlikelidir.”

“Haber söz konusu olduğunda, her zaman tasdik kutsamasını beklemek gerekir.”

“Batıl inanç, din için astrolojinin astronomi için olduğu şeydir: çok bilge bir annenin çok deli kızı. Bu iki kız uzun süre bütün dünyayı boyunduruk altına almıştır.”

“Düşünceyi yalnızca haksızlıklarını haklı çıkarmak için kullanırlar ve sözcükleri yalnızca düşüncelerini gizlemek için kullanırlar.”

“Bütün eski tarihler, güzel sözlü bir yazarımızın dediği gibi, üzerinde anlaşmaya varılmış masallardan başka bir şey değildir.”

“Önyargı, yargılamadan edinilmiş bir kanıdır.”

“Şüphe pek hoş bir durum değildir, ama kesin inanç gülünç bir durumdur. Doğa Sistemi'nde en çok isyan ettiren şey (unla yılan balığı yapma yönteminden sonra), bir Tanrı'nın olmadığına, bunun imkânsızlığını kanıtlamaya bile çalışmadan karar verme cüretidir.”

“Hakikati çok severim, ama şehitliği hiç sevmem.”

“Zihnim ruh diye bir şeyi kavrayabilecek durumda değil. Belki yanılıyor olabilirim ve insanın bir ruhu olabilir; ama ben buna inanmıyorum. Ruhun ne olabileceği anlayışımın ötesinde.”

“Paine'i en büyük siyasi düşünürümüz olarak görüyorum. Bağımsızlık Bildirgesi'nin ve Anayasa'nın ötesine geçemediğimiz ve belki de asla geçemeyeceğimiz gibi, Paine'in de ilkelerini genişleten halefleri olmadı. Bugünkü kuşak Paine'in yazılarını pek tanımasa ve onun çağdaş düşünce üzerinde neredeyse hiç etkisi olmasa da, geleceğin Amerikalıları onun eserini hak ettiği biçimde değerlendirecektir. Bundan eminim. Hakikat doğal yasalarla yönetilir ve inkâr edilemez. Paine hakikati özellikle açık ve güçlü bir tınıyla söyledi. Dolayısıyla zaman teraziyi dengeleyecektir.”

“Tom Paine'in hatırası bütün bunlardan daha uzun yaşayacaktır. Özgürlüğümüzün temellerini atmaya yardım eden — bu kadar güç bir davanın savunucusu olarak öne çıkan — hiçbir insan bu tür saldırılarla kalıcı olarak gölgelenemez. Tom Paine yurttaşları tarafından okunmalıdır. Onun şöhretini onların ellerine emanet ediyorum.”

“Bu konuda gerçekten elimizde büyük miktarda veri yok ve veri olmadan nasıl kesin sonuçlara varabiliriz? Sahip olduğumuz her şey — her şey — din adamlarının "öteki dünya" dediği fikri destekliyor. Bilim, eğer gerçekleri öğrenirse, muhtemelen daha kesin tanımlayıcı başka bir terim bulacaktır.”

“Cennet ve cehennem, bireylerin ölümden sonra var olması ya da kişisel bir Tanrı hakkındaki dinî fikirlere dair en ufak bir bilimsel kanıt görmedim.”

“Sayısız güneş sisteminde ışıldayarak yayılmış evrenin ücra bir köşesinde, bir zamanlar üzerinde akıllı hayvanların bilmeyi icat ettiği bir yıldız vardı. Bu, "dünya tarihinin" en kibirli ve en yalancı dakikasıydı: ama yine de yalnızca bir dakikaydı. Doğanın birkaç nefes alışından sonra yıldız dondu ve akıllı hayvanlar ölmek zorunda kaldı.”

“Öyleyse hakikat nedir? Metaforların, metonimilerin, antropomorfizmlerin hareketli bir ordusu, kısacası şiirsel ve retorik yollarla yüceltilmiş, aktarılmış, süslenmiş ve uzun kullanımdan sonra bir halka sabit, kanonik ve bağlayıcı görünen insan ilişkileri toplamı: hakikatler, oldukları unutulmuş yanılsamalardır; aşınmış ve duyusal güçlerini yitirmiş metaforlar, resimlerini kaybetmiş ve artık madeni para olarak değil, yalnızca metal olarak dikkate alınan sikkelerdir.”

“Yarım bilgi, tam bilgiden daha başarılıdır; şeyleri olduklarından daha basit bilir ve bu yüzden görüşünü daha anlaşılır ve daha inandırıcı kılar.”

“Her sözcük bir ön yargıdır.”

“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”

“Bıkkınlık verecek kadar tüketilmiş şu iyimserlik ve kötümserlik sözcüklerini bir kenara atın! Çünkü onları kullanma nedeni her geçen gün daha da ortadan kalkıyor: bugün yalnızca gevezelerin onlara hâlâ kaçınılmaz biçimde ihtiyacı var.”

“Ölen Neron'un düşüncesi: qualis artifex pereo! (Nasıl bir sanatçı olarak ölüyorum!) ölen Augustus'un da düşüncesiydi: Oyuncu kibirliği! Oyuncu gevezeliği! Ve tam da ölen Sokrates'in karşıtı!”

“Mistik açıklamalar derin sayılır; gerçek şu ki, bunlar daha yüzeysel bile değildir.”

“Kendini derin bilen, açıklık için çabalar; kalabalığa derin görünmek isteyen, karanlık için çabalar.”

“İnsanı keşfetmek zordur, kendini keşfetmekse hepsinden zor; çoğu zaman ruh hakkında yalan söyler tin.”

“Biraz bilgelik elbette mümkündür; ama ben her şeyde şu kutlu güveni buldum: Onlar, rastlantının ayakları üzerinde – dans etmeyi – yeğlerler.”

“İyi ve Kötü denen eski bir kuruntu vardır. Bu kuruntunun tekerleği şimdiye dek falcılar ve yıldız okuyucular etrafında dönmüştür.”