Akıl üzerine sözler

“Alay, anlaşılmaz önermelere karşı kullanılabilecek tek silahtır. Aklın üzerlerinde işleyebilmesi için fikirlerin önce belirgin olması gerekir; ve hiç kimse teslis hakkında belirgin bir fikre sahip olmamıştır. Bu, kendilerine İsa'nın rahipleri diyen şarlatanların düpedüz abrakadabrasıdır.”

“Ve göğün geri kalanı masmaviyken Benim gözümde bir iblis biçimini alan bulut.”

“Kendimi ikna etmiş olarak, başkalarını ikna etmeye çalışmam.”

“O hâlde Satranç Oyuncusu'nun işleyişi ile Bay Babbage'ın hesap makinesinin işleyişi arasında hiçbir benzerlik yoktur ve eğer birincisine saf bir makine demeyi seçersek, onun, insanlığın icatları arasında kıyaslanamayacak kadar en şaşırtıcısı olduğunu kabul etmeye hazır olmalıyız.”

“Araştırmayı şaşırtacak bir gizli yazı yöntemi icat etmenin hiç de kolay bir şey olmadığına çok az insan inandırılabilir. Oysa rahatlıkla ileri sürülebilir ki insan zekâsı, insan zekâsının çözemeyeceği bir şifre uyduramaz.”

“Hristiyan âlemindeki en iyi satranç oyuncusu, satrancın en iyi oyuncusundan pek fazlası olmayabilir; ama vistteki ustalık, zihnin zihinle mücadele ettiği bütün bu daha önemli girişimlerde başarı kapasitesini ima eder.”

“Dikkatle gözlemlemek, belirgin biçimde hatırlamaktır.”

“Büyük bir kararlılıkla başmakaleye saldırdım ve baştan sona tek hece anlamadan okuyunca Çince olabileceği ihtimalini düşündüm; bu yüzden sonundan başına doğru yeniden okudum, ama sonuç bundan daha tatmin edici olmadı.”

“Bu adamlar, çağın aşırı saflığını bildiklerinden, zekâlarını imkânsız olasılıklar — kendi deyişleriyle tuhaf kazalar — hayal etmeye veriyorlar; ama düşünen bir zekâ için (benimki gibi," diye ekledim parantez içinde, işaret parmağımı farkında olmadan burnumun yanına götürerek,) "benimki gibi derin düşünen bir kavrayış için, son dönemde bu 'tuhaf kazalardaki' olağanüstü artışın, tuhaf kazaların en tuhaflarından biri olduğu hemen açıktır. Kendi payıma, bundan böyle 'tuhaf' olan hiçbir şeye inanmamaya niyetliyim.”

“Duyduğun hiçbir şeye inanma, gördüğünün ise yalnızca yarısına.”

“Sırf önyargıyla ilgili konularda, lehte ya da aleyhte olsun, en basit verilerden bile tam bir kesinlikle çıkarımlar yapamayız.”

“Ortada bir nesne yoktu. Tutku yoktu. İhtiyarı severdim. Bana hiç haksızlık etmemişti. Bana hiç hakaret etmemişti. Altınında gözüm yoktu. Sanırım gözüydü! Evet, buydu işte! Gözlerinden biri akbabanınkine benziyordu — üzerinde bir zar olan soluk mavi bir göz. Ne zaman üzerime düşse, kanım donuyordu; ve böylece yavaş yavaş — pek yavaş — ihtiyarın hayatına son vermeye ve böylece o gözden sonsuza dek kurtulmaya karar verdim.”

“Şimdi, delilik sandığınız şeyin yalnızca duyuların aşırı keskinleşmesi olduğunu söylemedim mi size? — işte, diyorum ki, kulaklarıma pamuğa sarılı bir saatin çıkardığına benzer alçak, boğuk, hızlı bir ses geldi. O sesi de tanıyordum. İhtiyarın kalbinin atışıydı bu. Davulun vuruşu askeri cesarete nasıl teşvik ederse, bu ses de öfkemi öyle artırdı.”

“Beni hâlâ deli sanıyorsanız, cesedi saklamak için aldığım akıllıca önlemleri anlattığımda artık öyle düşünmeyeceksiniz. Gece ilerliyordu, ben de aceleyle ama sessizce çalışıyordum. Önce cesedi parçalara ayırdım. Başını, kollarını ve bacaklarını kestim.”

“"Alçaklar!" diye çığlık attım, "artık numara yapmayın! Suçu itiraf ediyorum! — tahtaları sökün! — burada, burada! — onun iğrenç kalbinin atışı işte bu!"”

“Bir şeyi anında unutmak istiyorsan, o şeyin hatırlanması gerektiğini not et.”

“Tanrı ve ruh konularında yazılmış her şeyi okuduktan ve düşünülebilecek her şeyi düşündükten sonra, düşündüğünü söylemeye hakkı olan insan, şu sonuçla yüz yüze gelir: Bu konularda en derin düşünce, en yüzeysel duygudan en az ayırt edilebilendir.”

“Pallas'ın bir büstünün üstüne tünedi, tam da kapımın yukarısına,— Tünedi, oturdu ve başka hiçbir şey yapmadı.”

“Düşündüğüm gibi bir analizin veya yeniden kurgulamanın ilgisi, analiz edilen şeye duyulan gerçek ya da kuruntusal herhangi bir ilgiden tamamen bağımsız olduğundan, kendi eserlerimden birinin nasıl bir araya getirildiğini gösteren yöntemi açıklamam bir görgü ihlali sayılmayacaktır.”

“Civcivleri yumurtadan çıkmadan önce sayanlar çok akıllıca davranırlar, çünkü civcivler o kadar saçma sapan koşuşur ki onları doğru saymak imkânsızdır.”

“Britanya halkının dörtte üçüyle her konuda aynı fikirde olmamak, akıl sağlığının ilk unsurlarından biri, tüm ruhsal şüphe anlarındaki en derin tesellilerden biridir.”

“Her tutkuyla sürüklenmek, ta ki ruhum, üzerinde bütün rüzgârların çalabildiği telli bir ut olana dek; bunun için mi terk ettim kadim bilgeliğimi ve sıkı denetimimi? Sanıyorum hayatım, çocukça bir tatil gününde üzeri karalanmış iki kez yazılmış bir parşömendir; kaval ve virelay için yazılmış boş şarkılarla, ki bunlar yalnızca bütünün sırrını bozar.”

“İnsanı, aklın buyruklarına göre davranması gerektiğinde her zaman öfkesine yenik düşen akıllı bir hayvan olarak tanımlamak cazip gelir.”

“Kendi adına düşünmeyen bir insan, hiç düşünmüyor demektir.”

“Bugünün bilim insanları deneylerin yerine matematiği koydular ve denklemden denkleme savrulup sonunda gerçeklikle hiçbir ilişkisi olmayan bir yapı inşa ediyorlar.”

“Franklin'den Morse'a kadar bilim insanları açık düşünürlerdi ve hatalı kuramlar üretmediler. Bugünün bilim insanları ise açık düşünmek yerine derin düşünüyorlar. Açık düşünmek için kişinin aklı başında olması gerekir; ama derin düşünüp büsbütün aklını yitirmiş olmak da mümkündür.”

“Einstein'ın görelilik çalışması, insanları büyüleyen, gözlerini kamaştıran ve alttaki hatalara karşı körleştiren görkemli bir matematiksel giysidir. Kuram, cahil insanların kral sandığı morlar giymiş bir dilenci gibidir... [Onun] savunucuları parlak adamlardır ama bilim insanından çok metafizikçidirler.”

“Zihinsel güç armağanı Tanrı'dan, ilahi varlıktan gelir ve zihinlerimizi o hakikate yoğunlaştırırsak bu büyük güçle uyumlanırız; annem bana tüm hakikatleri İncil'de aramayı öğretmişti.”

“Politika [...] gerçekte son derece pratik bir bilimdir; burada insan, içine tam oturmaya çalıştığı biçime, adlara, teorilere o kadar da bağlı kalmamalıdır.”

“Politika, mümkün olanın öğretisidir.”